Dzieci lubią przebieranki. Udawać kogoś innego, opowiadać o niesamowitych przygodach, wcielać się w postać, z jej własnymi wspomnieniami, domem, rodziną. Co jednak, kiedy opowiadana historia coraz ściślej zazębia się z naszą własną, a na klarowny dotychczas obraz przeszłości i własnych wspomnień zaczynają nakładać się narracje innych, często sprzeczne, bolesne, podważające fundamenty prawdy o nas samych? Najnowszy film w reżyserii Kanadyjczyka Atoma Egoyana, ‘Adoration’, opowiada o poszukiwaniach tożsamości w świecie, w którym jedna wersja rzeczywistości dawno już została zamazana przez informacyjny szum epoki Internetu. Na ile możemy zawierzyć własnej pamięci w starciu z gigabajtami danych, wykreowanych i przetwarzanych przez tysiące ludzi po drugiej stronie ekranu?
Swoisty styl kinowych opowieści, uprawianych przez Atoma Egoyana (‘Where The Truth Lies’, ‘The Sweet Hereafter’), złośliwie chyba stawia sobie za zadanie pozostawić widza oszołomionego i pozbawionego pewności w to, co przed chwilą jeszcze oglądał na ekranie. Historię w ‘Adoration’ również poznajemy przez pryzmat poszarpanej chronologii i kolejnych łusek, opadających z narracyjnej cebuli. Oto nauczycielka języka francuskiego, podczas jednej z klasówek, dyktuje do tłumaczenia fragment artykułu. Tekst luźno oparty jest na prawdziwej historii Jordańczyka Nezar Hindawiego, który w 1987 roku zaplanował wysadzenie samolotu pasażerskiego za pomocą bomby, którą podrzucił do bagażu swojej ciężarnej narzeczonej. Jeden z uczniów tłumaczy artykuł, pisząc go w pierwszej osobie, jako nienarodzone dziecko-podmiot wydarzeń. Za zachętą nauczycielki, Simon (Devon Bostick) prezentuje swoja opowieść na forum klasy, czyniąc z niej swoiste ćwiczenie teatralne. Jednakże kolejne sceny filmu ujawniają, że zarówno nauczycielka ma swoje powody, by zachęcać go do tak daleko idącej improwizacji, jak i osobista historia Simona – który od śmierci rodziców mieszka z wujkiem – zdają się dziwnie pasować do dramatycznej relacji z nieudanego zamachu. Dodatkowo, w dobie wszechobecnego Skype i rozrastających się społeczności wirtualnych, wyznania i rozterki młodego chłopaka szybko zyskują mu coraz większą publiczność: od osób, które były na pokładzie tamtego samolotu, przez nazistowskich fundamentalistów, aż po ocaleńców z Auschwitz...
.
Docieranie do sedna opowieści nakłada się na prywatne śledztwo Simona wokół tragicznej śmierci jego rodziców i zapętlającej się historii jego dziadka i wujka. I kiedy ekran komputera oraz ciaśniej zamieszkują kolejni internetowi współuczestnicy traumy, a fragmenty przeszłości obcych sobie ludzi zaczynają się składać w naszą własną, ostatnią instancją dla poznania prawdy okazuje się powrót do źródła wydarzeń. Niczym jak przeniesienie do owej płodowej kryjówki, gdzie wszystko się zaczęło. I gdzie wszystko też skończy się, jeśli odważymy się przyjąć za to odpowiedzialność.
Znakomity thriller psychologiczny ‘Adoration’ - od piątku 29 stycznia w Irish Film Institute.
Tekst: Anna Paś
